ड्रायव्हिंग लायसन्स काढण्याचा विचार करत असाल, तर तुमच्यासाठी ही महत्त्वाची बातमी आहे. केंद्र सरकारकडून केंद्रीय मोटार वाहन नियम, 1989 मध्ये काही बदल करण्यासाठी नवीन मसुदा प्रसिद्ध करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. या प्रस्तावित बदलांमध्ये शिकाऊ वाहन परवान्याच्या परीक्षेतील उत्तीर्ण होण्याचे गुण वाढवणे, ऑनलाइन सेवा सुलभ करणे आणि अर्जदारांच्या आरोग्यविषयक माहितीचा समावेश करण्यासारख्या बाबींचा उल्लेख आहे.
मात्र, हे बदल प्रस्तावित मसुद्याचा भाग आहेत. अंतिम अधिसूचना प्रसिद्ध होऊन नियम लागू होईपर्यंत त्यांना सध्याचे लागू नियम समजू नये.
लर्निंग लायसन्सच्या परीक्षेत किती गुण लागणार?
दिलेल्या वृत्तानुसार, शिकाऊ परवान्याच्या चाचणीत उत्तीर्ण होण्यासाठी आवश्यक गुण 60 टक्क्यांवरून 75 टक्के करण्याचा प्रस्ताव आहे. यामुळे वाहन चालवण्याचे नियम, वाहतूक चिन्हे आणि रस्ते सुरक्षेबाबत अर्जदारांचे ज्ञान तपासण्यावर अधिक भर दिला जाऊ शकतो.
तसेच, अर्जदारांना सुरक्षित वाहनचालना शिकवणारे किमान 30 मिनिटांचे ट्युटोरियल पूर्ण करावे लागण्याची तरतूदही प्रस्तावात नमूद करण्यात आली आहे.
कोणती कागदपत्रे लागतील?
ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी अर्ज करताना वय, ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा आवश्यक असतो. वृत्तात नमूद केलेल्या प्रस्तावानुसार, यासाठी मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट, ई-रेशन कार्ड आणि इतर मान्यताप्राप्त सरकारी कागदपत्रांचा वापर करता येऊ शकतो.
काही परिस्थितींमध्ये मागील तीन महिन्यांत जारी केलेले वीज बिल किंवा गॅसची पावती पत्त्याचा पुरावा म्हणून स्वीकारण्याची तरतूदही प्रस्तावात असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
ऑनलाइन सेवा आणि शुल्काबाबत काय बदल?
परवान्याचे नूतनीकरण, डुप्लिकेट लायसन्स, नाव किंवा पत्ता बदलणे आणि वाहनांच्या श्रेणीमध्ये बदल करणे यांसारख्या सेवांसाठी प्रक्रिया अधिक सोपी करण्याचा प्रस्ताव आहे. यासाठी नवीन फॉर्म 2A आणण्याचाही उल्लेख करण्यात आला आहे.
वृत्तानुसार, काही वैयक्तिक माहितीतील बदलांसाठी शुल्क न आकारण्याची तरतूद प्रस्तावित आहे. मात्र, कोणत्या सेवांना ही सवलत लागू होईल, हे अंतिम नियमांवर अवलंबून असेल.
आरोग्यविषयक माहिती देणे आवश्यक ठरणार?
प्रस्तावित बदलांमध्ये अर्जदारांच्या आरोग्याशी संबंधित माहितीला महत्त्व देण्यात आले आहे. अपस्मार किंवा झटक्यांचे विकार, ऐकण्यासंबंधी अडचणी, रातांधळेपणा, औषधांची अॅलर्जी आणि शरीरात बसवलेल्या वैद्यकीय उपकरणांबाबत माहिती विचारली जाण्याची शक्यता आहे.
आरोग्यविषयक काही स्थितींमध्ये वाहन चालवण्याच्या पात्रतेचे वैद्यकीय निकष लागू होऊ शकतात. मात्र, विशिष्ट आजार असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला आपोआप अपात्र ठरवले जाईल, असा निष्कर्ष अंतिम नियम तपासल्याशिवाय काढू नये.
सरकारने मागवल्या सूचना
दिलेल्या वृत्तानुसार, केंद्र सरकारने या मसुद्यावर नागरिक आणि संबंधित भागधारकांकडून 30 दिवसांच्या आत हरकती व सूचना मागवल्या आहेत. त्यानंतर प्राप्त सूचनांचा विचार करून अंतिम निर्णय घेतला जाऊ शकतो.
महत्त्वाचे: लर्निंग लायसन्ससाठी 75 टक्के गुण, नवीन फॉर्म आणि आरोग्यविषयक अटी यांसारख्या बाबींची अधिकृत अधिसूचनेतून खात्री केल्याशिवाय त्यांना लागू नियम म्हणून प्रसिद्ध करू नका. ताज्या माहितीसाठी रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या अधिकृत सूचना तपासा.
