दिवाळी म्हटलं की घराची सजावट, पणत्यांचा प्रकाश, सुंदर रांगोळ्या आणि लक्ष्मीपूजनाची तयारी सुरू होते. मात्र, यंदा दिवाळी नेमकी 8 नोव्हेंबरला साजरी करायची की 9 नोव्हेंबरला, याबाबत अनेकांच्या मनात प्रश्न निर्माण झाला आहे. कार्तिक अमावस्येच्या तिथीमुळे हा संभ्रम निर्माण होत असून, लक्ष्मीपूजन कोणत्या दिवशी करावे आणि पूजेचा शुभ मुहूर्त काय आहे, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दिवाळी नेमकी कोणत्या दिवशी साजरी होणार?
हिंदू पंचांगानुसार, दिवाळीचा मुख्य दिवस कार्तिक अमावस्येशी संबंधित असतो. उपलब्ध पंचांगविषयक माहितीनुसार, 2026 मध्ये अमावस्या तिथी रविवार, 8 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 11 वाजून 27 मिनिटांनी सुरू होऊन सोमवार, 9 नोव्हेंबर रोजी दुपारी 12 वाजून 31 मिनिटांनी संपणार असल्याचे सांगितले आहे.
अमावस्या तिथी दोन दिवसांमध्ये येत असल्यामुळे दिवाळीच्या तारखेबाबत संभ्रम निर्माण झाला आहे. मात्र, दिवाळी आणि लक्ष्मीपूजनाची तारीख ठरवताना केवळ तिथी सुरू होण्याची किंवा संपण्याची वेळ पाहिली जात नाही. सूर्यास्त, प्रदोष काळ आणि स्थानिक पंचांगातील गणना यांचाही विचार केला जातो.
दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा दिवाळी रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी साजरी करण्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे पूजेची तयारी करणाऱ्या नागरिकांनी आपल्या शहरातील पंचांगानुसार अंतिम वेळ निश्चित करावी.
लक्ष्मीपूजनाचा शुभ मुहूर्त कोणता?
दिवाळीच्या दिवशी देवी लक्ष्मी आणि भगवान गणेश यांच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे. दिलेल्या माहितीनुसार, 8 नोव्हेंबर रोजी प्रदोष काळ संध्याकाळी 5 वाजून 31 मिनिटांपासून रात्री 8 वाजून 9 मिनिटांपर्यंत असल्याचे नमूद आहे.
तसेच, लक्ष्मीपूजनासाठी संध्याकाळी 5 वाजून 54 मिनिटांपासून रात्री 7 वाजून 50 मिनिटांपर्यंतचा शुभ मुहूर्त सांगण्यात आला आहे.
मात्र, हे वेळापत्रक स्थानिक पंचांगानुसार बदलू शकते. त्यामुळे प्रत्यक्ष पूजेसाठी आपल्या शहरातील पंचांग किंवा स्थानिक पुरोहितांचा सल्ला घ्यावा.
दिवाळीत लक्ष्मीपूजन का केले जाते?
हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार, दिवाळीच्या दिवशी देवी लक्ष्मी, भगवान गणेश आणि कुबेर यांची पूजा केली जाते. देवी लक्ष्मी ही धन आणि समृद्धीची देवता मानली जाते, तर भगवान गणेशाची पूजा शुभकार्याच्या प्रारंभी केली जाते.
या दिवशी घर स्वच्छ करून सजवले जाते, दारासमोर रांगोळी काढली जाते आणि संध्याकाळी पणत्या लावून लक्ष्मीपूजन केले जाते. व्यापारी वर्गात नवीन हिशोबाच्या वह्यांची पूजा करण्याचीही परंपरा आहे.
दिवाळीच्या तयारीपूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा
- दिवाळीची तारीख स्थानिक पंचांगानुसार तपासा.
- लक्ष्मीपूजनापूर्वी पूजेचे साहित्य तयार ठेवा.
- शुभ मुहूर्ताची वेळ आपल्या शहरासाठी लागू आहे का, याची खात्री करा.
- घरातील ज्येष्ठ व्यक्ती किंवा पुरोहितांच्या मार्गदर्शनानुसार पूजा करा.
महत्त्वाची सूचना: वरील तारखा आणि मुहूर्त दिलेल्या माहितीनुसार नमूद केले आहेत. प्रकाशित करण्यापूर्वी 2026 च्या विश्वसनीय पंचांगातून, विशेषतः महाराष्ट्रातील स्थानिक वेळेनुसार, दिवाळीची तारीख आणि लक्ष्मीपूजनाचा मुहूर्त पडताळून घ्या.
