कार घेऊन जाणाऱ्या लाखो वाहनचालकांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. हिवाळ्यातील वाढत्या प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी दिल्ली सरकारने 1 नोव्हेंबर 2026 ते 31 जानेवारी 2027 या काळात राजधानीत वाहनांच्या प्रवेशावर निर्बंध लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
दिल्लीबाहेर नोंदणी झालेल्या आणि BS-6 उत्सर्जन मानकांची पूर्तता न करणाऱ्या वाहनांना या काळात दिल्लीत प्रवेश करता येणार नाही. याचा परिणाम गुरुग्राम, फरिदाबाद, नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि गाझियाबादमधून रोज दिल्लीला जाणाऱ्या वाहनचालकांवर होऊ शकतो.
10 लाखांहून अधिक वाहनांवर परिणाम?
परिवहन विभागाच्या अंदाजानुसार, NCR परिसरातील 10 लाखांहून अधिक वाहनं BS-6 मानकांची पूर्तता करत नाहीत. गुरुग्राम आणि फरिदाबादमध्ये मिळून सुमारे 2 लाख वाहनं या श्रेणीत येतात. यापैकी जवळपास 70 टक्के वाहनं BS-3 आणि BS-4 श्रेणीतील आहेत. या दोन जिल्ह्यांतील सुमारे 50 हजार व्यावसायिक वाहनांचाही या नियमांमुळे परिणाम होऊ शकतो. नोएडा आणि ग्रेटर नोएडामध्ये 4 लाखांहून अधिक वाहनं BS-6 मानकांपेक्षा जुन्या श्रेणीतील असल्याचा अंदाज आहे. गाझियाबादमध्येही सुमारे 4 लाख वाहनं या निर्बंधांच्या कक्षेत येऊ शकतात. मात्र, हा आकडा BS-6 मानकांची पूर्तता न करणाऱ्या वाहनांचा अंदाज आहे. त्यातील प्रत्येक वाहनावर बंदी लागू होईलच असं नाही. CNG आणि इलेक्ट्रिक वाहनांसह काही श्रेणींना सूट देण्यात आली आहे.
कोणत्या गाड्यांना दिल्लीत प्रवेश मिळणार नाही?
1 नोव्हेंबरपासून दिल्लीबाहेर नोंदणी झालेल्या आणि BS-6 पेक्षा जुन्या उत्सर्जन मानकांनुसार असलेल्या वाहनांना प्रवेशबंदी लागू होणार आहे. त्यामुळे BS-3 आणि BS-4 श्रेणीतील पेट्रोल आणि डिझेल वाहनचालकांनी आपल्या वाहनाची पात्रता तपासणं आवश्यक आहे. दिल्लीमध्ये नोंदणीकृत वाहनांना या विशिष्ट निर्बंधातून सूट आहे. मात्र, त्यांच्यावर लागू असलेले इतर प्रदूषण नियंत्रणाचे नियम कायम राहतील. CNG आणि इलेक्ट्रिक वाहनांनाही या प्रवेशबंदीतून सूट देण्यात आली आहे. रुग्णवाहिका, अग्निशमन वाहने आणि अधिसूचित अत्यावश्यक सेवांशी संबंधित वाहनांसाठीही अपवाद लागू आहेत.
दिल्लीच्या सीमेवर कडक तपासणी
नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी दिल्लीच्या प्रवेशमार्गांवर नंबर प्लेट ओळखणाऱ्या ANPR कॅमेऱ्यांचा आणि AI-आधारित देखरेख यंत्रणेचा वापर केला जाणार आहे. वाहनांची नंबर प्लेट स्कॅन करून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या वाहनांची ओळख पटवण्यास या यंत्रणेची मदत होईल. सीमावर्ती भागांत प्रत्यक्ष तपासणीही अधिक कडक केली जाणार आहे.
रोज दिल्लीला जाणाऱ्यांनी काय करावं?
गुरुग्राम, नोएडा, ग्रेटर नोएडा, फरिदाबाद किंवा गाझियाबादमधून रोज कारने दिल्लीला जाणाऱ्यांनी आपल्या वाहनाचं उत्सर्जन मानक आणि नोंदणी तपासावी. वाहन BS-6 मानकांनुसार नसेल, तर 1 नोव्हेंबरपूर्वी पर्यायी प्रवासाची व्यवस्था करण्याचा विचार करणं महत्त्वाचं आहे. मेट्रो, सार्वजनिक बस, कारपूलिंग किंवा इतर सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय वापरता येऊ शकतो.
वाहनाला प्रवेशाची परवानगी आहे का, याबाबत शंका असल्यास दिल्ली सरकार किंवा संबंधित परिवहन विभागाच्या अधिकृत सूचनांनुसार खात्री करून घ्या. हिवाळ्यात दिल्लीतील हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. मात्र, त्याचवेळी राजधानीत दररोज ये-जा करणाऱ्या प्रवाशांना आपल्या प्रवासाचं नियोजन बदलण्याची गरज भासू शकते.
