उष्णतेच्या लाटेने तापमान 40 अंशांवर जाऊ लागल्याने प्रयागराज जिल्हा प्रशासनाने शाळांच्या वेळापत्रकात तातडीने बदल केला आहे. 20 एप्रिल 2026 पासून ही नवीन व्यवस्था लागू होणार असून, छोट्या विद्यार्थ्यांना दुपारच्या तापदायक उन्हापासून वाचवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
यामुळे शाळा सकाळी लवकर सुरू होऊन दुपारी 12 वाजता सुंटणार आहेत. याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
उन्हाच्या तीव्रतेमुळे प्रशासनाचा तातडीचा निर्णय
उत्तर प्रदेशातील प्रयागराजमध्ये गेल्या काही दिवसांत तापमान झपाट्याने वाढले आहे. लू (हीटवेव्ह) चा इशारा मिळाल्याने जिल्हाधिकाऱ्यांनी (DM) थेट हस्तक्षेप केला. बेसिक शिक्षा अधिकारी (BSA) अनिल कुमार यांनी 18 एप्रिलला आदेश काढला. यात म्हटले आहे की, दुपारची चिलचिलती उष्णता मुलांसाठी धोकादायक ठरतेय. म्हणून शाळा लवकर बंद करण्याचा निर्णय घेण्यात आलाय. हा बदल केवळ एका दिवसात लागू होणार असल्याने सर्व शाळांना तयारी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
नवीन वेळापत्रकात काय आहे?
इयत्ता पहिली ते आठवी पर्यंतच्या सर्व शाळा आता सकाळी साडेसात वाजता सुरू होतील आणि दुपारी 12 वाजता संपतील. म्हणजे एकूण साडेचार तासांचा शाळेचा वेळ असेल. पूर्वीच्या तुलनेत दुपारचे सत्र पूर्णपणे काढून टाकण्यात आले आहे. यामुळे विद्यार्थी घरी परतण्यापूर्वीच उष्णता कमी होईल. हा बदल 20 एप्रिलपासून सुरू होऊन पुढील सूचना येईपर्यंत कायम राहणार आहे.
कोणत्या शाळांना लागू?
हा आदेश केवळ सरकारी शाळांपुरता मर्यादित नाही. परिषदीय, सहायता प्राप्त, मान्यताप्राप्त, CBSE, ICSE किंवा इतर कोणत्याही बोर्डाच्या शाळा असोत, सर्वांनाच लागू आहे. खासगी शाळांसह सर्व संस्थांना काटेकोरपणे पालन करणे बंधनकारक आहे. यात प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा दोन्ही समाविष्ट आहेत. BSA कार्यालयाने याबाबत स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत.
विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याचे संरक्षण हा मुख्य हेतू
छोट्या मुलांना दुपारच्या 40+ अंश तापमानात शाळेतून घरी परतणे खूप कष्टदायक आणि आरोग्यासाठी हानिकारक ठरते. डिहायड्रेशन, थकवा, उष्णतेचा त्रास यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी हा बदल करण्यात आला. प्रशासनाने स्पष्ट केले की, मुलांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य आहे. पालकांनीही याबाबत जागरूक राहावे आणि मुलांना हलके कपडे, पाणी आणि टोपी द्यावी, असे आवाहन केले आहे.
शाळा प्रशासनावर जबाबदारी
सर्व शाळांच्या मुख्याध्यापकांना आदेशाचे काटेकोर पालन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. कोणतीही शाळा जुनी वेळ चालवल्यास कारवाई होऊ शकते. शाळांनी विद्यार्थ्यांना नवीन वेळापत्रकाची माहिती पालकांना तातडीने द्यावी. याशिवाय शाळेत पाणी, सावली आणि प्राथमिक उपचार व्यवस्था चांगली ठेवावी, असेही सांगण्यात आले आहे.
इतर जिल्ह्यांमध्येही असेच बदल
प्रयागराजसारखेच लखनऊ, जमशेदपूरसह अनेक ठिकाणी गर्मीमुळे शाळांच्या वेळा बदलल्या जात आहेत. काही ठिकाणी उन्हाळी सुट्ट्या लवकर सुरू करण्याची तयारी सुरू आहे. हा ट्रेंड दर्शवतो की, हवामान बदल आणि उष्णतेची लाट ही आता वार्षिक समस्या बनत चालली आहे.प्रशासनाने वेळीच पाऊल उचलून चांगला संदेश दिला आहे.
पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त सल्ला
नवीन वेळापत्रकामुळे सकाळी लवकर उठणे गरजेचे आहे. पालकांनी मुलांना पुरेसे पाणी पाजणे, हलके नाश्ता देणे आणि शाळेतून परतल्यावर विश्रांती घेणे सुनिश्चित करावे. शाळा बंद झाल्यावरही घरी अभ्यास आणि खेळ यांची सावधगिरी बाळगावी. हा बदल केवळ तात्पुरता असला तरी आरोग्याची काळजी घेतल्यास मोठा फायदा होणार आहे.
