देशातील वाढत्या महागाईच्या पार्श्वभूमीवर सर्वसामान्य नागरिकांसाठी आणखी एक मोठा आर्थिक धक्का बसण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. व्यावसायिक गॅस सिलिंडर आणि ५ किलोच्या सिलिंडरच्या दरात आधीच मोठी वाढ झाली आहे.
अशातच आता घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत तब्बल ५०० रुपयांपर्यंत वाढ होण्याची शक्यता सूत्रांनी वर्तवली आहे. ही वाढ अमलात आल्यास एका घरगुती सिलिंडरसाठी सुमारे १,४०० रुपये मोजावे लागू शकतात, ज्याचा थेट परिणाम सामान्य कुटुंबांच्या बजेटवर होणार आहे.
घरगुती गॅस दरवाढीची पार्श्वभूमी
तेल विपणन कंपन्यांना (OMCs) सध्या मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक तोटा सहन करावा लागत आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या आणि एलपीजीच्या किमतीत सातत्याने वाढ होत असल्याने हा ताण अधिकच वाढला आहे. हा तोटा भरून काढण्यासाठी केंद्र सरकार दरवाढीचा पर्याय विचारात घेत असल्याची माहिती समोर येत आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, ४ मेनंतर कोणत्याही क्षणी घरगुती गॅस दरवाढीची घोषणा होऊ शकते.
पेट्रोल-डिझेल दरवाढीची शक्यता
घरगुती गॅसबरोबरच पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीतही वाढ होण्याचे संकेत मिळत आहेत. वित्त मंत्रालयाने यासंदर्भात उच्चस्तरीय बैठका घेतल्या असून, ऊर्जा क्षेत्रातील वाढत्या दबावामुळे दरवाढ अटळ मानली जात आहे. यामुळे वाहतूक खर्च वाढण्याची शक्यता असून, त्याचा परिणाम इतर वस्तूंच्या किमतीवरही होणार आहे.
व्यावसायिक सिलिंडर आधीच ३ हजारांच्या पुढे
१ मेपासून व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरात मोठी वाढ करण्यात आली आहे. एका सिलिंडरच्या दरात तब्बल ९९४ रुपयांची वाढ झाली असून, मुंबईसारख्या शहरात एका सिलिंडरसाठी ३ हजार रुपयांहून अधिक किंमत मोजावी लागत आहे. तसेच ५ किलोच्या फ्री ट्रेड एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीतही २६१ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीमुळे हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि खाद्य व्यवसायावर मोठा आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे.
आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा परिणाम
पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ थेट भारतातील इंधन दरांवर परिणाम करत आहे. तेल कंपन्यांनी घाऊक ग्राहकांसाठी डिझेलचे दर वाढवल्यामुळे अनेक मोठे ग्राहक आता किरकोळ पेट्रोल पंपांकडे वळत आहेत. त्यामुळे कंपन्यांच्या महसुलावर आणखी ताण येत आहे.
घाऊक व किरकोळ दरांतील तफावत
सध्या घाऊक आणि किरकोळ डिझेल दरांमध्ये सुमारे ४७ रुपये प्रति लिटरचा फरक आहे. संरक्षण, रेल्वे, खाणकाम आणि मोठ्या उद्योगांना घाऊक दरानेच इंधन घ्यावे लागते, त्यामुळे त्यांच्या खर्चात मोठी वाढ होत आहे. या परिस्थितीमुळे सरकारसमोर किरकोळ दर वाढवण्याचा पर्याय अधिक गंभीरपणे विचारात घेतला जात आहे.
हॉटेल उद्योगावर दुहेरी संकट
व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरवाढीमुळे हॉटेल उद्योगाचे कंबरडे मोडले आहे. प्रदीप शेट्टी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या दरवाढीमुळे हॉटेलमधील अन्नपदार्थांचे दर १० ते १५ टक्क्यांनी वाढवावे लागू शकतात.
त्यांनी सांगितले की, मार्चमध्ये १४४ रुपयांची वाढ, एप्रिलमध्ये १९५.५० रुपयांची वाढ, तर मे महिन्यात थेट ९९३ रुपयांची वाढ झाली आहे. या सलग वाढींमुळे उद्योग गंभीर अडचणीत सापडला आहे. गॅसटंचाई आणि वाढते दर या दुहेरी संकटामुळे व्यवसाय टिकवणे कठीण झाले आहे.
सर्वसामान्यांवर महागाईचा वाढता बोजा
घरगुती गॅस, पेट्रोल-डिझेल आणि खाद्यपदार्थांच्या दरवाढीमुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या खर्चात मोठी वाढ होणार आहे. घरगुती बजेट कोलमडण्याची शक्यता असून, महागाईचा थेट परिणाम जीवनमानावर होईल.
